Hẹn hò với đồng nghiệp: Có ổn không và mời thế nào?
Bài số 042 ·
Bởi Nhóm IF
Có — hẹn hò với đồng nghiệp thường là ổn, miễn là cả hai đều độc thân, chính sách công ty cho phép, và không ai có quyền lực đối với người kia. Điều kiện cuối là ranh giới cứng duy nhất: nếu một trong hai quản lý người kia, hoặc có tiếng nói về lương bổng hay tương lai của người kia, đừng mời. Còn lại, cách mời tôn trọng rất đơn giản: chỉ một lần, ngoài công việc, trực tiếp hoặc nhắn tin vào số cá nhân mà chính họ đã cho bạn, với một lời mời nhỏ và một cách dễ dàng để từ chối. Sau đó hãy đón nhận câu trả lời đúng như nó là, và cư xử hoàn toàn bình thường vào thứ Hai.
Nếu bạn đang nhẩm đi nhẩm lại câu hỏi trên đường ra thang máy, bạn không hề đơn độc: trong khảo sát năm 2023 của SHRM với người lao động Mỹ, hơn một nửa cho biết từng có tình cảm lãng mạn với một đồng nghiệp, và gần một phần tư từng mời một đồng nghiệp đi hẹn hò. Thích một người làm cùng là chuyện rất con người, không phải thiếu chuyên nghiệp. Điều khiến nơi làm việc khác biệt không nằm ở cảm xúc, mà ở chỗ dù câu trả lời là gì, cả hai vẫn phải chung một tòa nhà với nó.
Bài hướng dẫn này nói về việc mời đồng nghiệp đi hẹn hò khi cả hai đều độc thân. Nếu một trong hai đang có người yêu, chuyện mời hẹn tạm thời gác lại, nhưng nói ra cảm xúc thì vẫn được: IF, ứng dụng hẹn hò dành cho tất cả mọi người, dù độc thân hay đang có người yêu, cho phép bạn gửi một tin nhắn niêm phong chỉ mở khi cả hai đều độc thân. Các bài hướng dẫn về crush một đồng nghiệp đã có người yêu và crush ở chỗ làm khi bạn đang có người yêu sẽ nói về những trường hợp đó.
Bốn câu hỏi trước khi mời
- Cả hai đều độc thân chứ? Đừng đoán qua một chiếc bàn không có ảnh hay một cuối tuần yên ắng. Hãy để ý những gì họ tự kể — người ở cùng nhà, người yêu cũ, người yêu đến đón họ mỗi thứ Sáu — và nếu vẫn chưa rõ, hãy hỏi nhẹ nhàng, theo cách dễ trả lời, thay vì dò hỏi cả nhóm hay tìm kiếm thông tin về họ. Nếu một trong hai đang có người, lời mời có thể chờ; cảm xúc thì vẫn có thể gửi gắm trong một IF.
- Có ai trong hai người có quyền lực đối với người kia không? Không chỉ quản lý trực tiếp: bất kỳ ai xếp ca, viết đánh giá, giao dự án hay quyết định có gia hạn hợp đồng hay không. Nếu có, hãy đọc phần về quyền lực bên dưới.
- Chính sách công ty bạn nói gì? Hãy đọc trước khi mời, đừng đợi đến sau.
- Cả hai có chịu được một lời từ chối, hay một cuộc chia tay, ở nơi làm việc không? Rủi ro không phải lý do để không bao giờ mời. Đó là lý do để mời cho khéo.
Quy tắc yêu đương nơi công sở: chính sách thường nói gì
Hẹn hò với đồng nghiệp hiếm khi là chuyện pháp lý. Đó là chuyện chính sách, và điều công ty quan tâm là một mối quan hệ có thể tác động thế nào đến công việc. CIPD, hiệp hội nghề nghiệp về nhân sự của Anh, chỉ ra đúng những rủi ro đó — thiên vị hoặc đối xử bất công, và những mối quan hệ diễn ra không đúng mực hoặc kết thúc không đẹp.
Chính sách mỗi nơi một khác, nhưng những quy tắc sau cứ lặp đi lặp lại:
- Báo với phòng nhân sự về mối quan hệ, hoặc luôn luôn, hoặc bất cứ khi nào một trong hai có thể ảnh hưởng đến công việc của người kia.
- Không có mối quan hệ trong cùng một tuyến báo cáo, hoặc đổi tuyến báo cáo ngay khi mối quan hệ bắt đầu.
- Không tham gia các quyết định liên quan đến người yêu: tuyển dụng, lương, thăng chức hay kỷ luật.
- Quy định chặt hơn, thậm chí cấm hẳn, ở một số vị trí, chẳng hạn những vị trí làm việc với khách hàng, bệnh nhân hoặc tiền công quỹ.
Hãy xem trong sổ tay nhân viên, mục quy tắc ứng xử hoặc xung đột lợi ích. Nếu chưa rõ, hãy hỏi phòng nhân sự một câu chung chung mà không nêu tên ai.
Khi một người quản lý người kia, câu hỏi phải chờ
Một bài tổng quan các nghiên cứu về tình yêu nơi công sở cho rằng quyền lực là chìa khóa để hiểu khi nào những mối quan hệ này gây hại. Khi một người định đoạt lương, dự án hay tương lai của người kia, thì ngay cả một lời đồng ý nồng nhiệt cũng không hoàn toàn tự do, còn lời từ chối mang một cái giá mà đồng nghiệp ngang hàng không bao giờ phải cân nhắc.
Nếu bạn là quản lý của họ, đứng ở bất kỳ vị trí nào trên họ trong chuỗi chỉ huy, hoặc có phần trong việc xếp ca, đánh giá hay hợp đồng của họ, đừng mời, kể cả nói đùa. Cảm xúc không sai; thời điểm mới sai. Nếu tuyến báo cáo tự nhiên kết thúc, vì một trong hai chuyển nhóm hoặc nghỉ việc, câu hỏi có thể được xem xét lại như giữa hai người ngang hàng. Cho đến lúc đó, lời mời phải chờ. Nếu một trong hai đang có người yêu, một IF có thể giữ hộ cảm xúc ấy trong thời gian này, nhưng hãy nhớ rằng nó có thể mở ra khi tuyến báo cáo vẫn còn, nên hãy cân nhắc điều đó trước khi gửi.
Còn nếu bạn crush chính quản lý của mình, điều tương tự cũng áp dụng chừng nào họ còn quản lý bạn. Một lời đồng ý sẽ khiến mọi đánh giá, mọi lịch ca và mọi lần thăng chức sau đó đều có thể bị đặt dấu hỏi — bởi họ, bởi bạn và bởi cả nhóm.
Nếu chính quản lý là người mời, bạn không nợ họ gì ngoài sự lịch sự chuyên nghiệp thông thường. Một người sếp tán tỉnh, rủ đi uống riêng hai người hay nhắn tin cho bạn lúc đêm khuya không phải đang dành cho bạn một lời khen mà bạn buộc phải đáp lại; đó có thể là quấy rối, và phần bên dưới về đồng nghiệp không chấp nhận lời từ chối là dành cho bạn.
Dấu hiệu đồng nghiệp thích bạn (và vì sao chúng chỉ là gợi ý)
Sự niềm nở ở chỗ làm thường chỉ là phép lịch sự, và có những người thân thiện như vậy với tất cả mọi người. Dù vậy, vài dấu hiệu nói lên nhiều điều hơn những dấu hiệu khác:
- Họ tìm cách ở gần bạn dù không có lý do công việc: đi mua cà phê, đi bộ ra ga, chiếc ghế cạnh bạn trong buổi họp nhóm.
- Họ nhớ những chuyện nhỏ chẳng liên quan gì đến công việc — đám cưới của chị gái bạn, bộ phim bạn định đi xem — và hỏi han về chúng.
- Câu chuyện trôi từ dự án sang cuộc sống của hai người, và cứ thế ở lại đó.
- Họ nhắc đến kế hoạch ngoài giờ làm theo cách chừa chỗ cho bạn: một buổi nhạc sống, một nhà hàng mới, một buổi đi dạo thứ Bảy.
Hãy để ý những gì không có trong danh sách: tin nhắn trên chat công việc lúc nửa đêm, đụng chạm, nhận xét về ngoại hình của bạn. Đó là dấu hiệu của sự thiếu chừng mực, và nếu bạn không muốn, đó là điều cần lên tiếng, không phải để giải mã. Ngay cả dấu hiệu tốt cũng không phải bằng chứng; cách đáng tin duy nhất để biết là hỏi, một lần.
Cách mời đồng nghiệp đi hẹn hò
Mời một đồng nghiệp đi hẹn hò cũng giống như mời bất kỳ ai, chỉ thêm một việc: giữ cho họ quyền từ chối mà lời từ chối ấy không theo họ vào chỗ làm. Những nguyên tắc khi nói với ai đó rằng bạn thích họ vẫn đúng. Ở nơi làm việc, hãy thêm những điều sau:
- Chọn bối cảnh: ngoài giờ làm và tránh xa đồng nghiệp khác — lúc cùng đi ra khỏi tòa nhà, hoặc một tin nhắn vào số cá nhân mà chính họ đã cho bạn. Không phải trước mặt cả nhóm, và không phải sau một đêm dài uống rượu.
- Đưa ra một lời mời nhỏ và cụ thể: cà phê thứ Bảy, đi uống gì đó thứ Năm. Lời mời nhỏ dễ nhận lời hơn, và cũng dễ từ chối hơn.
- Gọi đúng tên. Đồng nghiệp vẫn thường đi uống với nhau, nên hãy nói rõ chữ “hẹn hò”, không thì lời mời có thể bị hiểu là chuyện xã giao công việc.
- Chừa sẵn lối thoát. Nói thẳng rằng từ chối cũng không sao và ở chỗ làm sẽ không có gì thay đổi — và thật lòng như vậy.
- Chỉ mời một lần. Không là không. “Dạo này mình bận lắm”, “để khi khác nhé” hay lảng sang chuyện khác cũng vậy, trừ khi chính họ quay lại với một ngày cụ thể. Đừng thử lại vào tháng sau.
Nên nói gì
Ngắn gọn, ấm áp và cụ thể. Chẳng hạn:
- “Mình thật sự rất vui khi được làm quen với bạn qua dự án này. Thứ Năm bạn có muốn đi uống gì đó không — như một buổi hẹn hò? Không cũng hoàn toàn không sao; ở chỗ làm sẽ chẳng có gì thay đổi.”
- “Có thể hơi đột ngột, nhưng thứ Bảy bạn có muốn đi cà phê với mình không — như một buổi hẹn hò? Không cũng hoàn toàn không sao; thứ Hai mình vẫn y như cũ.”
Cách nói với đồng nghiệp rằng bạn thích họ
Có người muốn nói ra cảm xúc hơn là mời đi hẹn hò. Bạn có thể làm vậy, và đó là điều can đảm, nhưng ở chỗ làm, một lời tỏ tình buộc đồng nghiệp phải đáp lại cảm xúc của bạn trong một tòa nhà mà cả hai ngày nào cũng bước vào, và không thể rút lại; còn một lời mời chỉ cần một câu có hoặc không nho nhỏ. Nếu muốn nói cả hai, hãy gói cảm xúc trong một câu — “Mình thích bạn, và mình rất muốn mời bạn đi chơi” — rồi để lời mời làm phần còn lại.
Nếu một trong hai đang có người, có lẽ tốt hơn là bạn gửi gắm cảm xúc ấy vào một IF. Bạn có thể nói hết ngay bây giờ; nó vẫn được niêm phong, không đòi hỏi gì ở họ nơi công sở, và không cuộc trò chuyện nào có thể mở trên IF khi một trong hai còn đang có người yêu. Nó chỉ mở khi một ngày nào đó cả hai đều độc thân, để nếu thời điểm có lúc khớp nhau, bạn đã ở đó để cho họ thấy bạn luôn thích họ nhiều đến thế nào.
Đừng dùng chat công việc
Chat và email công việc thuộc về công ty, và có thể bị những người bạn không ngờ tới đọc được. Nếu họ chưa cho bạn số cá nhân, hãy hỏi trực tiếp vào một ngày cả hai cùng lên văn phòng, thay vì lén nhắn qua tin nhắn công việc. Đừng tra họ trong danh bạ nhân viên, hay dò tìm tài khoản riêng của họ qua đồng nghiệp.
Crush ở tiệc công ty
Tiệc cuối năm, buổi chia tay, chuyến team building: đây là nơi nhiều cảm xúc chốn công sở lộ ra, và cũng là nơi phần lớn trong số đó nên chờ. Rượu khiến lời đồng ý dễ nói ra hơn nhưng khó thật lòng hơn, và mọi chuyện xảy ra đều diễn ra trước mắt những người thứ Hai vẫn sẽ có mặt.
Nếu sự rung động ở bữa tiệc là thật, nó sẽ còn đó đến một buổi cà phê tỉnh táo vào cuối tuần. Nếu ai đó tán tỉnh bạn sau vài ly, đừng coi đó là đồng ý; hãy nhẹ nhàng hỏi lại khi đã tỉnh, và để họ tự quyết định mình nghiêm túc đến đâu. Và nếu có điều gì bắt đầu ngay đêm đó, thì chỉ nên vì cả hai đủ tỉnh táo để chắc chắn; nếu một trong hai không, hãy chờ. Dù thế nào, cứ mặc định là đến thứ Ba cả nhóm sẽ biết.
Còn nếu người đồng nghiệp bạn cứ liếc nhìn đã đi cùng người yêu, hãy để dành cảm xúc ấy cho một IF, niêm phong cho đến khi cả hai đều độc thân.
Nếu họ từ chối, hoặc chưa hẳn đồng ý
Hãy nói “không sao đâu, cảm ơn bạn đã nói thẳng”, rồi làm điều khó nhất mà cũng tử tế nhất: vẫn thân thiện và chuyên nghiệp y như trước. Đừng đi hỏi đồng nghiệp lý do, cũng đừng lảng vảng quanh họ. Phần lớn sự ngượng ngùng là ở phía bạn, và nó qua nhanh hơn bạn tưởng. Nếu cảm xúc mãi không lắng xuống, hoặc bạn bắt gặp mình cứ nhìn về phía bàn họ, hãy tâm sự với ai đó ngoài công việc.
Nếu bạn ở vị trí cao hơn họ theo bất kỳ cách nào, hãy đảm bảo không có gì trong công việc của họ thay đổi — không dự án, không lịch ca, không cả giọng điệu của bạn trong các buổi họp.
Khi đồng nghiệp không chấp nhận lời từ chối
Mời một lần là bình thường. Mời lại sau khi bị từ chối, nhận xét về ngoại hình của ai đó hay gây khó dễ trong công việc vì họ đã từ chối thì không phải chuyện tình cảm. Đó có thể là quấy rối, và bạn không phải cam chịu. Hãy ghi lại chuyện gì đã xảy ra và khi nào, lưu lại tin nhắn, và nói chuyện với phòng nhân sự, một quản lý bạn tin tưởng hoặc đại diện công đoàn. Nếu chuyện này khiến bạn kiệt sức, hãy tâm sự với cả ai đó ngoài công việc. Bài hướng dẫn về người không chấp nhận lời từ chối sẽ nói kỹ hơn.
Nếu mọi chuyện suôn sẻ, hãy tách bạch công việc và tình cảm
Chúc mừng bạn. Giờ là vài việc cần sắp xếp:
- Báo sớm với phòng nhân sự nếu chính sách yêu cầu. Một lời khai báo ngay từ đầu được nhìn nhận rất khác so với khi người khác đã tự nhận ra.
- Để chuyện tình cảm ngoài văn phòng và chuyện cãi vã ngoài chat công việc.
- Đứng ngoài các quyết định liên quan đến nhau, và đừng nhờ đồng nghiệp giữ bí mật cho mình.
- Thống nhất sớm cách cả hai sẽ tiếp tục làm việc nếu chuyện kết thúc. Không lãng mạn chút nào, nhưng là một sự tử tế dành cho chính hai bạn sau này.
IF ở đâu trong chuyện này
Rất nhiều chuyện tình công sở bắt đầu từ một câu nói trên đường ra khỏi tòa nhà. Nhưng một cảm xúc nơi công sở thường chẳng có chỗ nào an toàn để gửi gắm trong lúc bạn còn đắn đo có nên nói hay không, và khi nào. IF cho nó một chỗ như thế: ứng dụng được làm cho cả người độc thân lẫn người đang có người yêu, nên bạn có thể nói ra cảm xúc của mình, dù thời điểm thế nào đi nữa.
Mọi hồ sơ trên IF đều cho biết một người độc thân hay đang có người yêu: tự khai, nhưng là câu trả lời của chính họ, đưa ra mà không cần ai phải hỏi. Nếu cả hai đều độc thân và bắt gặp nhau ở đó, bước đi là một Like, và cuộc trò chuyện chỉ mở nếu họ chấp nhận. Họ có thể thấy bạn đã Like họ, nên hãy coi nó như hỏi trực tiếp: một lần, không bao giờ trong cùng tuyến báo cáo, và không bao giờ nhắc lại ở chỗ làm nếu không thành.
Nếu một trong hai đang có người, không thể có Like, match hay trò chuyện: không cuộc trò chuyện nào từng mở trên IF khi một trong hai đang có người yêu. Nhưng bạn vẫn có thể nói ra điều mình cảm thấy, trong một IF: một tin nhắn riêng tư, niêm phong, tối đa 250 ký tự, không đòi hỏi gì ở mối quan hệ hay ngày làm việc của bất kỳ ai, và chỉ mở khi cả hai đều độc thân. Đúng người, sai thời điểm? Hãy chờ người ấy trên IF.
Đồng nghiệp của bạn có thể được báo rằng có một IF đang chờ họ — nhưng không bao giờ được biết ai gửi hay nội dung là gì cho đến khi nó mở — tuy vậy đồng nghiệp có thể đoán ra từ bối cảnh, nên hãy cân nhắc điều đó, cùng môi trường làm việc của bạn, trước khi gửi. Chỉ dùng thông tin chính họ đã cho bạn, và địa chỉ cá nhân thay vì địa chỉ công việc: một địa chỉ email chưa có trên IF sẽ nhận một email mời ngắn, còn số điện thoại hay tài khoản Instagram thì không nhận gì cả.
Để đồng nghiệp không tìm thấy bạn, hãy tắt “Hiển thị khi tìm kiếm”, tính năng này miễn phí: khi đó ai tìm email, số điện thoại hay tài khoản của bạn cũng sẽ không thấy gì. Tạm dừng còn đưa bạn ra khỏi Swipe. Ẩn hồ sơ hẹn hò khỏi người quen có thêm chi tiết. Và nếu nhận được một IF niêm phong mà bạn không muốn giữ, bạn chỉ cần xoá nó đi.
Một cảm xúc đã mang theo qua cả trăm cuộc họp, khi được nói ra một lần và cất vào nơi an toàn, sẽ không cần nhẩm đi nhẩm lại nữa, và thứ Hai có thể cứ bình thường như mọi ngày. IF đầu tiên của bạn là miễn phí, và một ngày nào đó, nó có thể đưa bạn đến đúng nơi bạn vốn thuộc về từ lâu.
Câu hỏi thường gặp
Hẹn hò với đồng nghiệp có phạm luật không?
Ở hầu hết các nơi, không: một mối quan hệ giữa hai đồng nghiệp trưởng thành, tự nguyện tự nó không trái pháp luật. Điều có thể trái luật là hành vi, như quấy rối hay phân biệt đối xử; thiên vị người yêu thường vi phạm chính sách công ty chứ không phải luật pháp.
Mình có nên báo với phòng nhân sự rằng mình đang hẹn hò với đồng nghiệp không?
Nếu chính sách yêu cầu thì có, và nên báo sớm. Nếu một trong hai có thể ảnh hưởng đến công việc của người kia, hãy báo với phòng nhân sự kể cả khi chính sách còn mơ hồ. Ngoài ra thì tùy bạn, dù việc báo với phòng nhân sự khi mọi chuyện đã nghiêm túc thường bảo vệ được cả hai.
Có thể bị sa thải vì hẹn hò với đồng nghiệp không?
Đôi khi có: thường là khi mối quan hệ vi phạm một chính sách bạn đã đồng ý, phổ biến nhất là không khai báo một mối quan hệ trong cùng tuyến báo cáo. Công ty thường xử lý dựa trên hành vi hơn là bản thân mối quan hệ — thiên vị, xung đột lợi ích bị che giấu, hay cách cư xử ở chỗ làm. Nơi bạn làm việc cũng quan trọng, nên hãy đọc chính sách trước khi bắt đầu.
Hẹn hò với người cùng nhóm có phải ý tồi không?
Không hẳn, nếu hai bạn ngang hàng và không ai định đoạt công việc của người kia. Nhưng cái giá phải trả cao hơn: hai bạn sẽ chung các buổi họp, các hạn chót, và nếu kết thúc, cả một cuộc chia tay trước mắt mọi người. Hãy giữ khoảng cách với các quyết định liên quan đến nhau.
Nếu người đồng nghiệp mình thích đang có người yêu thì sao?
Bản thân cảm xúc là thật lòng, và chẳng có gì phải giấu. Lời mời hẹn hò phải chờ chừng nào họ còn đang có người. Ngoại tình là sai, nói dối cũng vậy, nhưng mọi thứ chưa đến mức đó là quyền quyết định của bạn. Bạn có thể nói với họ, nhưng ở chỗ làm điều đó rủi ro cho cả hai. Có lẽ tốt hơn là bạn gửi một IF niêm phong: bạn nói ngay bây giờ, nó không đòi hỏi gì ở mối quan hệ của họ hay công việc của bạn, không cuộc trò chuyện nào có thể mở trên IF khi một trong hai còn đang có người yêu, và nó chờ đến ngày cả hai đều độc thân, để nếu thời điểm có lúc khớp nhau, bạn đã ở đó rồi.
Nếu cả hai đều độc thân, hãy mời một lần, tử tế và ngoài công việc, và để câu trả lời của họ là câu trả lời. Nếu một trong hai đang có người, hãy nói ra cảm xúc trong một IF, và để nó chờ đến ngày thời điểm của hai bạn khớp nhau.